Konieczny

Witryna genealogiczna

Esperanta indekso   Český index   Deutscher Index   English index   Índice español   Index français
Magyar index   Indice italiano  

Indeks polski

 

Index în limba română

  Slovenský index   Український iндекс

 Nazwisko Konieczny

Instytut Języka Polskiego
Polskiej Akademii Nauk
Zakład Onomastyki
Pracownia Antroponimiczna
Al. Mickiewicza 31
31-120 Kraków

20 czerwca 2006




 

 

Szanowna Pani Manzius-Konieczna,

nazwisko  Konieczny jest popularne w całej Polsce, szczególnie na Śląsku. Mogę to potwierdzić na podstawie Słownika  nazwisk współcześnie w Polsce używanych (K. Rymut, PAN IJP, Kraków 1993, opracowany na podstawie materiałów Rządowego Centrum Informacyjnego PESEL).

Według danych tego słownika na terenie Polski mieszka 14126 osób o tym nazwisku, w tym najliczniej w byłym (do 1999 roku) woj. katowickim – 2687, (w woj. ościennych: opolskie – 521 os., bielskie – 450 os., częstochowskie – 425 os., krakowskie – 572 os., kieleckie – 378 os.) w byłym woj. poznańskim – 2259, w byłym woj. leszczyńskim 728..

Nazwisko Konieczny pochodzi od staropolskiego słowa konieczny ‘mieszkający na końcu’ (konieczny - przymiotnik od koniec, końcowy, krańcowy, kończący, ostatni)

także ogólnopolskie i w gwarze śl. konieczny. Tego typu nazwiska określają  miejsce zamieszkania danej osoby w określonej miejscowości, np.: Konieczny - mieszkający na końcu wsi.

Podaje Pani przykład zapisu N. Wojciech Bojenski zw[any] Konieczny

W XVI – XVIII w. (okres w którym kształtowało się nazwisko) często używano dwóch określeń w celu identyfikacji danej osoby. Oba człony nazwisk łączono często łac. alias (w znaczeniu) ‘albo’, dictus (w znaczeniu) ‘zwany’. Nazwisko odmiejscowe, tu  Bojeński  sygnalizuje pochodzenie z określonej miejscowości (Wojciech Konieczny, dziedzic w Bojenicach 1532 r.)  i zapewne było używane jako oficjalne.  

            Nazwa osobowa Konieczny odnosi się tylko do jednego nosiciela (Pani Przodka), a jeśli wystąpi zjawisko przeniesienia indywidualnej nazwy osobowej na członków rodziny, mamy początek procesu tworzenia się nazwisk.

            Inne formy tego nazwiska: np. Konieczn-a to żeńska forma od męskiego nazwiska Konieczn-y. Inne to Koniecz-ko, Koniecz-ka – od podstawy koniec z sufiksem –ko, -ka.

            Hasla ze Slownika staropolskich nazw osobowych, tom III 1971

–omówione sa nastepująco:

1465 Kmetho (-) ... Koneczka Johannes  AGZ XVI 205.

1465  rok zapisu w zródle, Tekst ze zrodla - Kmetho (-) – chlop

Nazwa osobowa - ... Koneczka Johannes  - Zrodlo - AGZ XVI 205 – Akta grodzkie i ziemskie z czasów Rzeczypospolitej Polskiej z Archiwum tzw. Bernardynskiego we Lwowie. Lwów 1868. -  XVI – Najdawniejsze zapiski sądów sanockich 1463-1552.

Lwów 1894, ss. XVIII+581 - Wszystkie skróty i omówienia może Pani znaleźć w

- Słowniku staropolskich nazw osobowych, pod red. W. Taszyckiego, tom I (A-BIERWOŁT), Wrocław-Warszawa-Kraków, Wyd. PAN 1965, ss. XVII-LI.

            Na Śląsku mamy różne zapisy tego nazwiska, np.: Koneczny 1567 r., Konietschny 1567 r. (widoczne wpływy niemieckie), Konieczny 1684 r., 1743 r., Koniecny 1743 r., Konieczna 1744 r. Także z Bytomia: Konietzny, kowal 1624; Stanislai Konieczny z Trenku 1713; Pavel Konietzny 1624, późniejsze z Opola: Ludwig Konietzny 1882; Louise Konieczny 1882. Z tych omówień źródeł może się też Pani dowiedzieć jakie istnieją dokumenty i stosownie do swoich potrzeb zajrzeć do nich.

                                        Łączę serdeczne pozdrowienia,  dr Małgorzata Magda-Czekaj.                                                                                 


Aktualizacja: czerwiec 2007

Napisz do Ireny

Kodowanie: Unikod UTF-8

© Irena Konieczna 2007